Bu bölümde minimal invaziv cerrahi olarak kabul edilen laparoskopik cerrahi ve ürolojik hastalıklarda yapılan laparoskopik ameliyatlar hakkında detaylı bilgi verilmektedir

Laparoskopik cerrahi nedir?

Türkiye’de olduğu gibi, çalışmakta olduğum Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı’nında da laparoskopik ürolojik cerrahilerin hikayesi yakın geçmişde önem kazanmış ve uygulanmaya başlanmıştır. Laparoskopi, karın içi ya da leğen kemiğindeki organların cerrahi tedavisinde, geniş ameliyat kesileri (20 cm dolayında) yerine, birkaç adet -4 yada 5 adet- küçük (0.5-1 cm) deliklerden yerleştirilen borucuklardan (ki biz bunlara trokar diyoruz) bir kameraya bağlı olan teleskop ile elde edilen görüntü eşliğinde uzun-ince ameliyat ekipmanları ile yapılan ameliyat tekniğidir (şekil-1). Ayrıca laparoskopik cerrahide, ameliyat edilecek organların- böbrek, prostat, üreter ve böbreküstü bezi gibi- rahatlıkla görülebilmesini sağlayan, borucukların birinden yerleştirilen yüksek rezolüsyonlu teleskoptur. Bu teleskop ile karın içindeki organların görüntüsü teleskoba monte edilmiş ufak kamera sistemi ile bir ekrana yansıtılarak (şekil-2), organın yaklaşık 10 kat büyütülmüş görüntüsü eşliğinde cerrahi gerçekleştirilir.
Laparoskopik cerrahide kullanılan bu ufak kesiler nedeniyle, laparoskopik cerrahi sonrası, açık cerrahideki geniş ameliyat kesilerine göre, çok az rahatsızlık ve ağrı olmakta ve kozmetik açıdan daha iyi bir görünüm sağlanmaktadır. Laparoskopi ile ameliyat sonrası ameliyat ağrısı ve bu nedenle ağrı kesici kullanımı, hastanede yatış süresi ve iyileşme süresi oldukça azalmaktadır. Laparoskopik cerrahi de açık cerrahi gibi genel anestezi (narkoz) altında yapılmaktadır.

Laparoskopik cerrahi, hastalar için açık cerrahiye göre daha kolaylıklar sağlayan bir teknik olmasına rağmen, uygulanması için oldukça deneyim ve özellikle bu konu üzerinde edinilmiş eğitimi gerektirmektedir.

Şekil-1:

şekil-2: Teleskoptan alınan görüntü büyütülerek ekranda izlenerek ameliyat gerçekleştirilir

Laparoskopik cerrahi ile ne gibi faydalar edinilecektir?

Hastalar açısından, açık cerrahi ile karşılaştırıldığında araştırmalarda belirlenmiş birçok fayda sağlanmaktadır.
*Daha az ameliyat sonrası ağrı
*Daha az kanama
*Daha kısa hastanede kalış süresi
*Kabul edilebilir kozmetik görünüm/küçük ameliyat yara izi
*Günlük aktivite ve çalışma yaşantısına erken dönüş

Laparoskopik cerrahi endikasyonları(uygulanabilir durumlar)

Laparoskopi ürolojideki birçok cerrahi girişimde uygulanabilir bir tekniktir. Gerçekten, karınzarı dış bölümünde yer alan ürolojik organların (böbrek, böbreküstü bezi, üreter, prostat, anadamar lenf bezlerinin cerrahi olarak çıkarılması giderek artan şekilde kabul gördüğü gibi, daha az hasar ve ağrı avantajları ile zamanımızda laparoskopik olarak yapılabilmektedir. Miminal invaziv (daha az yaralayıcı) cerrahi olarak kabul edilen laparoskopik cerrahi, tüm dünyadaki gelişmiş merkezlerde, açık cerrahiden daha sık uygulanır hale gelmektedir.


Ürolojide sıklıkla uygulandığı hastalıklar:

• Prostat kanseri (Laparoskopik Radikal Prostatektomi)
• Böbrek kanseri (Laparoskopik Radikal nefrektomi)
• Testis kanseri (Laparoskopik Retroperitoneal Lenfadenektomi)
• Mesane kanseri (Laparoskopik Radikal Sistektomi)
• Böbrek çıkış darlıkları-UPJ darlığı- (Laparoskopik Pyeloplasti)
• Fonksiyon kaybına uğramış böbreklerin çıkartılması (Laparoskopik Nefrektomi)
• Böbrek üstü bezi (adrenal) tümörleri (Laparoskopik Adrenalektomi)

Laparoskopik cerrahinin uygulanmaması gereken durumlar
Laparoskopik cerrahinin uygulanmasında kesin sakıncalı olan durumlar, düzeltilemeyen kanama hastalıkları, barsak tıkanıklıkları, karın duvarında aktif infeksiyonlar ve karın zarına yayılmış kanserler ve karın zarı içinde su toplamış hastalardadır. Göreceli olan sakıncalı durumlar aşırı şişmanlık, karın ve leğen kemiği organlarında önceden geçirilmiş büyük ameliyat, gebelik, ağır solunum yetersizliği, ağır kalp atım bozuklukları, kalp hastalıklarıdır

Laparoskopik cerrahi komplikasyonları
Rutin olarak laparoskopik cerrahi uygulayan tecrübeli ve eğitimli cerrahlar tarafından yapılan girişimlerde komplikasyonlar düşüktür. Laparoskopik cerrahide yaklaşık komplikasyon oranı %5’dir. Laparoskopik cerrahi sırasında görülebilen ölüm oranı yaklaşık %0.3; açık ameliyata geçme olasılığı ise yaklaşık %1-5’dir.

Ürolojik hastalıkları içeren organlarımız şekil-3’de görülen organlardan oluşmaktadır. Ürolojik hastalıklarda uygulanan laparoskopik cerrahi hakkında bilgilerin içinde hastalıkların genel bilgileri, endikasyonları, teknik özellikleri ve komplikasyonlar konusunda gerekli detay bulunmaktadır.

ÅŸekil-3 İdrar yolu sistemi ve erkek genital sistemleri oluşturan dolayısıyla ürolojide hastalıkları ve tedavileri ile ilgilendiğimiz organlarımız organlarımız

Ürolojik hastalıklarda uygulanan laparoskopik cerrahiler nelerdir?

PROSTAT
Prostat kanseri
Laparoskopik radikal prostatektomi

BÖBREK
Böbrek Kanseri
Laparoskopik radikal nefrektomi
Laparoskopik parsiyel nefrektomi

Fonksiyonsuz böbrek
Laparoskopik basit nefrektomi

Böbrek kisti
Laparoskopik böbrek kist dekortikasyonu

ÜÜreteropelvik bileşke darlığı (Böbrek çıkış darlığı)
Laparoskopik pyeloplasti

TESTİS
Testis Kanseri
Laparoskopik retroperitoneal lenfadenektomi

ınmemiş testis
ıntraabdominal laparoskopik eksplorasyon ve orşiopeksi

SURRENAL
Böbreküstü bezi tümörleri
Laparoskopik surrenalektomi

MESANE
Mesane tümörü
Laparoskopik radikal sistektomi ve üriner diversiyon

Mesane divertikülü
Laparoskopik divertikülektomi

Sistosel-rektosel (Mesane sarkması)
Laparoskopik sakrokolpopeksi